Op weg naar de poetsrobot

Zo poetsen we straks

Ontvang net als 200.000 consumenten de nieuwsbrief!

We doen het, als het goed is, twee keer per dag … tanden poetsen hebben we het dan over. Maar hoe doen we het en vooral: hoe gaan we het in de toekomst doen? Mondhygiënist en onderzoeker bij Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) Dagmar Else Slot deelt haar gedachten.

Intelligente borstels


De trend in tandenpoetsen gaat wereldwijd van handmatig naar elektrisch. In de westerse wereld poetste in 2017 zo’n 35% van de mensen elektrisch (bron: Het Financieel Dagblad). Iedere zichzelf respecterende borstelfabrikant heeft inmiddels een app ontwikkeld waarmee die elektrische borstel ook inzicht geeft in het poetsgedrag. Hoe slim de tandenborstel in combinatie met die app precies is, dat wisselt.

De apps kunnen ook aanvullende informatie tonen. Updates over het weer of het nieuws ontvangen tijdens het poetsen kan, maar er zijn vaak ook meer passende tips over mondverzorging. Sommige apps zijn zelfs verbonden met een webshop zodat direct benodigde producten kunnen worden besteld.

Bij sommige modellen voegt die app alleen een poetstimer toe. Maar andere modellen hebben (veel) uitgebreidere mogelijkheden. Er kan bijvoorbeeld een sensor in het handvat zijn ingebouwd, waardoor exact getoond kan worden waar er wordt gepoetst. De eigenaar wordt dan door de mond heen gegidst, er kan een waarschuwing gegeven worden als er te hard wordt gedrukt en de poetsduur wordt bijgehouden. Via sommige apps kan een bepaalde poetsduur als doel worden ingevoerd.

Toekomstbeeld


Hoe gaat het in de toekomst? “Mijn ideaalbeeld zou zijn dat een tandenborstel de gebruiker precies vertelt hoe die het beste resultaat uit een poetsbeurt kan halen. Daarbij is belangrijk op welke plaatsen meer ofwel beter gepoetst kan worden. Beter poetsen kan bijvoorbeeld door de borstel op een betere manier op de tanden en kiezen te plaatsen. De positietechniek voor de absolute plaatsing van de borstel op de gebitselementen is er al wel, maar die is nog niet altijd secuur genoeg en daarom nog verder in ontwikkeling” aldus Slot.

“Wat ook een kwestie van tijd zal zijn, is een toepassing van de persoonlijke mondsituatie in de app. Dat er dus duidelijk wordt hoe jóuw gebit eruit ziet, waardoor er nog beter kan worden geadviseerd hoe jij de borstel op de juiste manier gebruikt. Maar wellicht gaan we ook wel toe naar een situatie waarin je met de tandenborstel foto’s of filmpjes maakt van je gebit. Door middel van die beelden en informatie kunnen dan online consulten plaatsvinden met de tandarts en of mondhygiënist. Dit wordt tele-dentistry genoemd, de naam is er in ieder geval al!”

Vormgeving


Een niet-elektrische tandenborstel is redelijk rechttoe rechtaan: een recht handvat, een rechthoekige borstel en afgeronde haren. Toch wordt ook aan het uiterlijk van deze tandenborstels continu gesleuteld, onder andere na onderzoek over welke borstelvorm het beste resultaat heeft. “Er zijn dan ook borstels zijn met schuin geplaatste haren, met haren van verschillende lengtes en met borstelharen die spits van vorm zijn. Ook zijn er nichemerken die designtandenborstels maken. Let wel: meer innovatie en variatie hoeft niet te betekenen dat het ook daadwerkelijk beter is. Een strak design kan zomaar alleen de prijs, niet de werking, beïnvloeden.” Uit de onderzoeken blijkt overigens dat er wel verschillen zijn in effectiviteit tussen de verschillende borsteldesigns, maar dat het toch grotendeels draait om hoe de gebruiker deze de borstel gebruikt.

Wat de gebruiker prettig vindt, blijkt overigens per cultuur en land te verschillen. “Amerikanen houden van grote brede borstels, Nederlanders willen liever kleiner. En in Azië wil men liever smallere tandenborstels met puntigere borstelharen.”

Groentje


De tandenborstel is helaas niet bepaald een duurzaam product. En dat terwijl de tandenborstel in den beginne een natuurproduct was. Zo bestaat de miswak al 7000 jaar: dat is een gebitsreinigingstakje dat rechtstreeks uit de natuur komt. Later werden specifieke tandenborstels gemaakt van hout en natuurhaar. Net voor de Tweede Wereldoorlog is gekozen om op plastic en nylon haren over te gaan, omdat natuurlijke haren hol van binnen zijn, en daardoor niet hygiënisch. Het materiaal zelf blijft dus vooralsnog van plastic en initiatieven van gerecycled plastic zijn schaars.

Pasta e basta


Er worden natuurlijk wel ‘groenere manieren’ van tandenpoetsen onderzocht. Zo is er tandpasta ontwikkeld met aloë vera, kurkuma of houtskool. En er is nog (het al eeuwenoude) oil pulling: spoelen met bijvoorbeeld kokos- of sesamolie. “Dit zijn methodes waarvoor de wetenschappelijke basis erg dun is en de werking niet vastgesteld. Inmiddels is wel duidelijk dat het poetsen met een fluoride-houdende tandpasta van belang is bij het voorkomen van gaatjes.”

“De toekomst kan wel slimmere tandpasta brengen: bijvoorbeeld tandpasta met nanotechnologie, of een tandpasta die anticipeert op de hoeveelheid en samenstelling speeksel van de gebruiker. En tandpastafabrikanten zouden zich ook best eens kunnen richten op het ontwikkelen van een tandcrème als een soort verzorgingsproduct voor tand en tandvlees.”

Tussendoortje


Een gezond gebit draait niet alleen om het poetsen van de tanden en kiezen, ook tússen die tanden en kiezen moet goed gereinigd worden. Waar er voorheen vooral gegrepen werd naar flosdraad, zijn in Nederland de tandenstokers en ragertjes populair. In Amerika heeft de monddouche al een vaste positie verworven.

Zoals ook voor poetsen geldt: ook tussen de gebitselementen is de juiste plaatsing en de juiste maat van belang. “Een relatieve nieuwkomer is de rubberen interdentaal-reiniger, een kerstboomvormige rubberen stoker met eveneens rubberen zijtakjes die tussen de tanden en kiezen reinigt. Er zijn ook recente initiatieven voor een automatische rager, de effectiviteit is echter nog niet aangetoond.”

Welcome to the future


De poetsrobot is in aankomst! Denk aan een fluoridebitje zoals vroeger (of een hockeybitje), maar dan voorzien van bewegende en vibrerende borsteltjes, al dan niet in combinatie met een vloeistof. “Het voordeel zit hem vooral in het gebruiksgemak. Waar de gebruiker bij een hand- of elektrische tandenborstel tijdens het poetsen zelf goed op de juiste plaatsing op de tanden moet letten, kan dat bij zo’n poetsrobot automatisch. De borstelharen worden dan direct goed op het gebit gezet, uiteraard op jouw eigen gebit aangepast. Na de (zelf ingestelde) tijd stopt het poetsbitje automatisch en klaar is de poetsbeurt.” Nu zijn het nog een handjevol start-ups die een poetsrobot via een webwinkel aanbieden, maar dit zal binnen zo’n twintig jaar wel meer zijn uitgekristalliseerd. Dan is de techniek vast ook wetenschappelijk onderbouwd en zijn deze robots gemakkelijker publiekelijk verkrijgbaar.

Oftewel


Maar: “Alle producten en innovaties ten spijt, voor een passend persoonlijk advies voor de beste mondverzorging ga je naar een professional zoals de tandarts of mondhygiënist”, besluit Slot.